Tel: +998977838464

Son 9 (2026)
Marketing

Ilmiy maqolalar

OʻZBEKISTONDA INNOVATSION TURIZMNI RIVOJLANTIRISHNING HUQUQIY VA INSTITUTSIONAL ASOSLARI

DOI 10.67668/mj/2026iss9/2135 Betlar 857-867

Nashr qilingan 2026-09-07

Mualliflar
Umirova Dilnoza Safarovna
Tashkilot
Toshkent Davlat Iqtisodiyot Universiteti image/svg+xml
Marketing jurnali — 2026-yil sentabr, 9-son
PDF Google Scholar Google Scholar

Annotatsiya

Maqolada Oʻzbekistonda innovatsion turizmni rivojlantirishning huquqiy va institutsional asoslari D. Nort va O. Uilyamsonning institutsional nazariyasi hamda turizm boshqaruvi konsepsiyalari asosida tizimli oʻrganildi. Muallif 2016-2025yillarda qabul qilingan oʻnta asosiy normativ-huquqiy hujjatni xronologik va mazmuniy tahlil qilib, institutsional rivojlanishning uch bosqichini ajratdi: boshqaruv asoslari va kirish rejimining liberallashuvi, sohaning qonun darajasida tartibga solinishi hamda boshqaruv tuzilmasining optimallashtirilishi. Turizm va innovatsion faoliyat toʻgʻrisidagi qonunlar asosida institutsional ishtirokchilar va ularning funksiyalari aniqlandi. Konstitutsiya va qonunlardan qonunosti hujjatlari, ijrochi institutlar orqali natijaga qadar boruvchi ierarxik model ishlab chiqildi. Turizm qoʻmitasining 2025-yilda mustaqil organ sifatida qayta tashkil etilishi boshqaruv samaradorligini oshiruvchi muhim qadam sifatida baholandi. Natijalar asosida turizm va innovatsiyalar qonunchiligini uygʻunlashtirish, idoralararo muvofiqlashtirishni kuchaytirish va qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasi doirasida innovatsion loyihalarni moliyalash boʻyicha takliflar asoslandi.

Kalit so'zlar

innovatsion turizm, institutsional nazariya, turizm boshqaruvi, normativ-huquqiy baza, vizasiz rejim, Turizm qoʻmitasi, innovatsion faoliyat, institutsional ishtirokchilar

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Beritelli, P., Bieger, T., & Laesser, C. (2007). Destination governance: Using corporate governance theories as a foundation for effective destination management. Journal of Travel Research, 46(1), 96-107. https://doi.org/10.1177/0047287507302385
  2. Bramwell, B., & Lane, B. (2011). Critical research on the governance of tourism and sustainability. Journal of Sustainable Tourism, 19(4-5), 411-421. https://doi.org/10.1080/09669582.2011.580586
  3. Dredge, D. (2006). Policy networks and the local organisation of tourism. Tourism Management, 27(2), 269-280. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2004.10.003
  4. Hall, C. M. (2011). A typology of governance and its implications for tourism policy analysis. Journal of Sustainable Tourism, 19(4-5), 437-457. https://doi.org/10.1080/09669582.2011.570346
  5. Hjalager, A.-M. (2010). A review of innovation research in tourism. Tourism Management, 31(1), 1-12. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2009.08.012
  6. Neumayer, E. (2010). Visa restrictions and bilateral travel. The Professional Geographer, 62(2), 171-181. https://doi.org/10.1080/00330121003600835
  7. North, D. C. (1990). Institutions, institutional change and economic performance. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511808678
  8. North, D. C. (1991). Institutions. Journal of Economic Perspectives, 5(1), 97- 112. https://doi.org/10.1257/jep.5.1.97
  9. Rodrik, D., Subramanian, A., & Trebbi, F. (2004). Institutions rule: The primacy of institutions over geography and integration in economic development. Journal of Economic Growth, 9(2), 131-165. https://doi.org/10.1023/B:JOEG.0000031425.72248.85
  10. Williamson, O. E. (2000). The new institutional economics: Taking stock, looking ahead. Journal of Economic Literature, 38(3), 595-613. https://doi.org/10.1257/jel.38.3.595
  11. Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 18-iyul OʻRQ-549-son “Turizm toʻgʻrisida”gi Qonuni. https://lex.uz/docs/4428097
  12. Oʻzbekiston Respublikasining 2020-yil 24-iyul OʻRQ-630-son “Innovatsion faoliyat toʻgʻrisida”gi Qonuni. https://lex.uz/docs/4910448
  13. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2016-yil 2-dekabr PF-4861-son “Oʻzbekiston Respublikasining turizm sohasini jadal rivojlantirishni taʼminlash chora- tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni. https://lex.uz/docs/-3077025
  14. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 3-fevral PF-5326-son “Oʻzbekiston Respublikasi turizm salohiyatini rivojlantirish uchun qulay sharoitlar yaratish boʻyicha qoʻshimcha tashkiliy chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Farmoni. https://lex.uz/docs/-3548467
  15. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 4-iyul PQ-3836-son “Oʻzbekiston Respublikasiga xorijiy fuqarolarning kirishi tartibini optimallashtirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Qarori. https://lex.uz/docs/-3810649
  16. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 5-yanvar PF-5611-son “Oʻzbekiston Respublikasida turizmni jadal rivojlantirishga oid qoʻshimcha chora- tadbirlar toʻgʻrisida”gi Farmoni. https://lex.uz/docs/-4143188
  17. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 6-aprel PF-6199-son “Turizm, sport va madaniy meros sohalarida davlat boshqaruvi tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni. https://lex.uz/docs/-5356705
  18. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 27-iyul PF-114-son “Maʼmuriy islohotlar doirasida madaniyat va turizm sohasida davlat boshqaruvini samarali tashkil qilish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni. https://lex.uz/docs/-6547477
  19. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 18-noyabr PF-217-son “Ekologiya va turizm sohalarida aholi talablariga tezkor javob bera oladigan boshqaruv tizimini yaratish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni. https://lex.uz/docs/-7847353
  20. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 19-noyabr PQ-348-son “Oʻzbekiston Respublikasi Turizm qoʻmitasi faoliyatini tashkil etish va turizm sohasini jadal rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Qarori. https://lex.uz/docs/-7851788

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma’lumotlari hali mavjud emas.