Tel: +998977838464

Son 8 (2026)
Marketing

Ilmiy maqolalar

OʻZBEKISTON DAVLAT TASHQI QARZINING KREDITORLAR TARKIBI VA QARZGA XIZMAT KOʻRSATISH XATARLARI

DOI 10.67668/mj/2026iss8/2150 Betlar 546-559

Nashr qilingan 2026-08-30

Mualliflar
Sattarov Mironshox Shuxrat oʻgʻli
Tashkilot
Abu Rayhon Beruniy universiteti IT departament boshlig‘i
PDF Google Scholar Google Scholar

Annotatsiya

Maqolada Oʻzbekiston davlat tashqi qarzining kreditorlar tarkibi va qarzga xizmat koʻrsatish xatarlarini baholash yondashuvlari oʻrganildi. Iqtisodiyot va moliya vazirligi hamda Jahon banki maʼlumotlari statistik qamrovi farqlangan holda tahlil qilindi. Konsentratsiya indekslari, toʻlovlarning tarkibiy tahlili, simmetrik dekompozitsiya va sezgirlik tekshiruvlari qoʻllanildi. Konsentratsiya haqidagi xulosalarning tasnif darajasiga bogʻliqligi koʻrsatildi. Foiz toʻlovlari oʻsishi qarz hajmi, kreditorlar tarkibi va guruh ichidagi foiz toʻlovi nisbati boʻyicha ajratildi. Hisobiy natijalar sababiy taʼsirdan farqlandi. Qarz qoldigʻi, asosiy qarz va foiz oqimlarini uygʻunlashtirish, maʼlumotlar taʼriflarini moslashtirish hamda yagona identifikatorli reyestr yuritish taklif etildi. Tavsiyalar toʻlovlarni rejalashtirish va qarz boshqaruvini axborot bilan taʼminlashni takomillashtirishga yoʻnaltirildi. Natijalarning talqin chegaralari aniq belgilandi.

Kalit so'zlar

davlat tashqi qarzi, kreditorlar tarkibi, qarzga xizmat koʻrsatish, konsentratsiya, Herfindal-Hirshman indeksi, foiz toʻlovlari, dekompozitsiya, qarz monitoringi

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Asonuma, T., Chamon, M., Erce, A., & Sasahara, A. (2024). Costs of sovereign debt crises: Restructuring strategies and bank intermediation. Journal of International Economics, 152, 104002. https://doi.org/10.1016/j.jinteco.2024.104002
  2. Asonuma, T., Niepelt, D., & Ranciere, R. (2023). Sovereign bond prices, haircuts and maturity. Journal of International Economics, 140, 103689. https://doi.org/10.1016/j.jinteco.2022.103689
  3. Brown, K. J. (2025). Why hide? Africa’s unreported debt to China. The Review of International Organizations, 20(1), 1-32. https://doi.org/10.1007/s11558-023-09513-4
  4. Cruces, J. J., & Trebesch, C. (2013). Sovereign defaults: The price of haircuts. American Economic Journal: Macroeconomics, 5(3), 85-117. https://doi.org/10.1257/mac.5.3.85
  5. Ferry, L. L., & Zeitz, A. O. (2024). China, the IMF, and sovereign debt crises. International Studies Quarterly, 68(3), sqae119. https://doi.org/10.1093/isq/sqae119
  6. Gelpern, A., Haddad, O., Horn, S., Alibhai, P., Parks, B. C., & Trebesch, C. (2025). Flow control: The work of collateral in Chinese overseas lending. Journal of International Economic Law, 28(4), 616-646. https://doi.org/10.1093/jiel/jgaf052
  7. Gelpern, A., Horn, S., Morris, S., Parks, B., & Trebesch, C. (2023). How China lends: A rare look into 100 debt contracts with foreign governments. Economic Policy, 38(114), 345-416. https://doi.org/10.1093/epolic/eiac054
  8. Guler, B., Önder, Y. K., & Taskin, T. (2025). Sovereign debt disclosure. Journal of International Economics, 157, 104118. https://doi.org/10.1016/j.jinteco.2025.104118
  9. Horn, S., Reinhart, C. M., & Trebesch, C. (2021). China’s overseas lending. Journal of International Economics, 133, 103539. https://doi.org/10.1016/j.jinteco.2021.103539
  10. Shea, P. E. (2026). Chinese lending and sovereign debt distress in developing countries. Economics & Politics. Advance online publication. https://doi.org/10.1111/ecpo.70064
  11. U.S. Department of Justice, Antitrust Division. (2024). Herfindahl-Hirschman index. https://www.justice.gov/atr/herfindahl-hirschman-index
  12. World Bank. (n.d.). International Debt Statistics: Uzbekistan, 2015-2024 (DPPG, OFFT, PRVT debt stock and debt service series). Retrieved October 10, 2026. https://www.worldbank.org/en/programs/debt-statistics/ids
  13. Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 29-apreldagi OʻRQ-836-son “Davlat qarzi toʻgʻrisida”gi Qonuni. https://lex.uz/docs/6446817
  14. Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi. Davlat qarzi tarkibi (2023-2026-yillar, choraklik maʼlumotlar). https://gov.uz/imv/sections/view/8323 ; https://gov.uz/oz/imv/sections/view/13503; https://gov.uz/oz/imv/sections/view/63904; https://gov.uz/oz/imv/sections/view/168664
  15. Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi. Davlat tashqi qarzi: kreditorlar tarkibi (2022, 2025, 2026-yillar). https://gov.uz/oz/imv/sections/view/13720; https://gov.uz/oz/imv/sections/view/63911; https://gov.uz/oz/imv/sections/view/169992

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma’lumotlari hali mavjud emas.