HUDUDIY IJTIMOIY-IQTISODIY TABAQALASHUVNI KAMAYTIRISHDA FISKAL DESENTRALIZATSIYA SAMARADORLIGINI BAHOLASH
Annotatsiya
Mazkur maqolada hududiy ijtimoiy-iqtisodiy tabaqalashuvni kamaytirishda fiskal
desentralizatsiyaning samaradorligi tahlil qilindi. Tadqiqotda fiskal federalizmning
klassik va ikkinchi avlod nazariyalari asosida daromad va xarajat avtonomiyasining
hududiy tengsizlikka taʼsiri oʻrganildi. Empirik baza sifatida Oʻzbekistonning 2019-
2026-yillardagi mahalliy byudjet koʻrsatkichlari hamda amalga oshirilgan islohotlar
majmui qoʻllanildi. Hududlararo tafovutlar Theil indeksi va tafovut koeffitsiyenti
yordamida baholandi. Natijalar mahalliy soliq salohiyati barqaror sharoitda fiskal
desentralizatsiya hududiy konvergensiyani kuchaytirganini koʻrsatdi. Yakunda
ekvalizatsiya transfertlari formulasini takomillashtirish, mahalliy daromad bazasini
kengaytirish va natijaga asoslangan moliyalashtirish mexanizmlarini rivojlantirish
boʻyicha takliflar ishlab chiqildi.
Kalit so'zlar
fiskal desentralizatsiya, hududiy tabaqalashuv, mahalliy byudjet, ekvalizatsiya transfertlari, hududiy konvergensiya, Oʻzbekiston
Adabiyotlar ro'yxati
- 1. Bartolini D., Stossberg S., Blochliger H. Fiscal Decentralisation and Regional
- Disparities. OECD Economics Department Working Papers, No. 1330. OECD
- Publishing, Paris, 2016.
- https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2016/10/fiscaldecentralisation-and-regional-disparities_g17a2894/5jlpq7v3j237-en.pdf
- 2. Blöchliger H., Bartolini D., Stossberg S. Does Fiscal Decentralisation Foster
- Regional Convergence? OECD Economic Policy Papers, No. 17. OECD Publishing,Paris, 2016. https://www.oecd.org/en/publications/does-fiscal-decentralisation-fosterregional-convergence_5jlr3c1vcqmr-en.html
- 3. Jha P. C. Theory of Fiscal Federalism: An Analysis. MPRA Paper No. 41769,
- University Library of Munich, 2012. https://mpra.ub.unimuenchen.
- de/41769/1/MPRA_paper_41769.pdf
- 4. Oates W. E. Toward a Second-Generation Theory of Fiscal Federalism.
- International Tax and Public Finance, 12 (4), 349-373, 2005.
- https://extranet.parisschoolofeconomics.eu/docs/koenigpamina/
- 2ndgenerationfiscalfederalism_oates_2005.pdf
- 5. Gross Regional Product (GRP) of Uzbekistan for 2024. INVEXI Investment
- Consulting Management Company, 2025. https://invexi.org/press/gross-regionalproduct-grp-of-uzbekistan-for-2024/
- 6. Tax Revenue Redistribution, Hard Budget Constraints and Local Fiscal
- Stability in Uzbekistan. Innovation Science and Technology Journal, 2026. https://istjournal.uz/index.php/IST/article/view/697
- 7. Stossberg S., Blochliger H. Fiscal Decentralisation and Income Inequality:
- Empirical Evidence from OECD Countries. Jahrbücher für Nationalökonomie und Statistik, 237 (3), 225-273, 2017.
- https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/jbnst-2017-1108/html
- 8. Martinez-Vazquez J., Lago-Penas S., Sacchi A. The Impact of Fiscal
- Decentralization: A Survey. International Center for Public Policy Working Paper 15-02, Andrew Young School of Policy Studies, Georgia State University, 2015.
- https://icepp.gsu.edu/files/2015/07/ispwp1502.pdf
- 9. Bojanic A. N., Collins L. A. Differential effects of decentralization on income
- inequality: evidence from developed and developing countries. Empirical Economics,60 (4), 1969-2004, 2021. https://link.springer.com/article/10.1007/s00181-020-01857-9