ENERGIYA SAMARADORLIGINI OSHIRISH ORQALI SANOAT KORXONALARINING RAQOBATBARDOSHLIGINI KUCHAYTIRISH YOʻLLARI
Annotatsiya
Ilmiy maqolada sanoat korxonalarining raqobatbardoshligini energiya
samaradorligini oshirish vositasida mustahkamlash yoʻllari tizimli tarzda oʻrganildi.
Mavzu doirasida energiyani tejash chora-tadbirlari, energiya boshqaruvi tizimlari va
zamonaviy texnologik yechimlarning korxona xarajatlariga, mahsulot sifatiga hamda
eksport salohiyatiga taʼsiri koʻrib chiqildi. Xalqaro energetika agentligi, Jahon banki,
IRENA va OECD hisobotlari asosida tasdiqlangan empirik dalillar jamlandi. Ishlab
chiqarish jarayonlarida energiya intensivligini pasaytirish, ISO 50001 standartini joriy
etish va qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan foydalanish korxonaga uzoq
muddatli iqtisodiy afzalliklarni taʼminlashi aniqlandi. Oʻzbekistonning energiya
xarajatlarini kamaytirishga qaratilgan milliy strategiyasi sanoat raqobatbardoshligini
yangi bosqichga koʻtarish imkoniyatini yaratdi. Tavsiyalar milliy va korxona
darajasidagi amaliy yechimlar koʻlamiga yoʻnaltirildi.
Kalit so'zlar
energiya samaradorligi, sanoat raqobatbardoshligi, energiya boshqaruvi, ISO 50001, yashil iqtisodiyot, modernizatsiya, Oʻzbekiston.
Adabiyotlar ro'yxati
- 1. IEA. Competitiveness - Analysis. Paris: International Energy Agency, 2025.
- URL: https://www.iea.org/reports/competitiveness
- 2. Times of Central Asia. Uzbekistan Aims for 50% Green Energy by 2030 in
- Major Power Expansion, 5 February 2025. URL: https://timesca.com/uzbekistan-aimsfor-50-green-energy-by-2030-in-major-power-expansion/
- 3. UNFCCC. Third Nationally Determined Contribution of the Republic of
- Uzbekistan (NDC 3.0), 2025. URL: https://unfccc.int/sites/default/files/2025-
- 11/Uzbekistan%20Third%20NDC.pdf
- 4. UNDP. Climate Public Expenditure and Institutional Review: Uzbekistan,
- 2023. URL: https://www.undp.org/sites/g/files/zskgke326/files/2024-
- 01/cpeir_uzbekistan_2023_eng.pdf
- 5. Worrell E., Laitner J. A., Ruth M., Finman H. Productivity benefits of industrial
- energy efficiency measures // Energy. 2003. Vol. 28, Iss. 11. P. 1081-1098. URL:
- https://doi.org/10.1016/S0360-5442(03)00091-4
- 6. Garrido-Vega P., Sacristán-Díaz M., Moyano-Fuentes J., Alfalla-Luque R.
- Energy-Efficient Products and Competitiveness in the Manufacturing Sector // Journal of the Knowledge Economy. 2022. URL:
- https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2199853122008022
- 7. IEA. Gaining An Edge: Unlocking the potential of energy efficiency - Analysis.
- Paris: International Energy Agency, 2025. URL: https://www.iea.org/reports/gainingan-edge/unlocking-the-potential-of-energy-efficiency
- 8. Isik M., Matthew C., Mooney E. Businesses see competitive value of energy
- efficiency, but smaller firms struggle to access solutions. IEA commentary, 2026. URL: https://www.iea.org/commentaries/businesses-see-competitive-value-ofenergy-efficiency-but-smaller-firms-struggle-to-access-solutions