TIJORAT BANKLARIDA KOMPLAYENS AMALIYOTINING ZAMONAVIY HOLATI, MAVJUD MUAMMOLARI VA RIVOJLANISH ISTIQBOLLAR
Abstract
Mazkur maqolada tijorat banklarida komplayens amaliyotining hozirgi holati,
xalqaro standartlar bilan uygʻunligi hamda rivojlantirish istiqbollari tadqiq etildi.
Tadqiqot davomida FATF tavsiyalari, Bazel qoʻmitasi standartlari va Oʻzbekiston
Respublikasi normativ-huquqiy bazasi qiyosiy tahlil qilindi. Tijorat banklarida xatarga
yoʻnaltirilgan nazorat tizimi, JFODL/TMQK mexanizmlari, sanksiyaviy komplayens
va RegTech texnologiyalarining amaliy qoʻllanishi baholandi. Tadqiqot natijasida
komplayens funksiyasining bank barqarorligi, xalqaro integratsiya va reputatsion
xavflarni kamaytirishdagi ahamiyati asoslab berildi. Sunʼiy intellekt asosidagi
monitoring tizimlarini joriy etish, benefitsiar egalar reyestrini shakllantirish va
komplayens mutaxassislarini sertifikatlash boʻyicha ilmiy takliflar ishlab chiqildi.
Keywords
komplayens, tijorat banklari, FATF, Bazel standartlari, JFODL/TMQK, RegTech, sanksiyaviy nazorat, risk-menejment, bank nazorati.
References
- 1. Oʻzbekiston Respublikasining 2004-yil 26-avgust OʻRQ-660-II-son “Jinoiy
- faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish toʻgʻrisida”gi Qonuni https://lex.uz/docs/-283717
- 2. Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 11-noyabr OʻRQ-582-son
- “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida”gi Qonuni
- https://lex.uz/uz/docs/-4590452
- 3. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 11-sentabr PF-158-son
- “Oʻzbekiston - 2030 strategiyasi toʻgʻrisida”gi Farmoni https://lex.uz/ru/docs/-
- 6600413
- 4. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining tijorat banklarida ichki nazorat
- qoidalariga oid yoʻriqnomalari va meʼyoriy hujjatlari. - Toshkent: MB nashriyoti,
- 2022-2025.
- 5. Basel Committee on Banking Supervision. Compliance and the compliance
- function in banks. - Bank for International Settlements, 2005. - 12 p.
- 6. Basel Committee on Banking Supervision. Core Principles for Effective
- Banking Supervision. - BIS, 2024. - 78 p.
- 7. FATF. International Standards on Combating Money Laundering and the
- Financing of Terrorism & Proliferation: The FATF Recommendations (updated
- October 2025). - Paris: FATF/OECD, 2025.
- 8. FATF. Updated Guidance on AML/CFT Measures and Financial Inclusion. -
- Paris: FATF/OECD, June 2025.
- 9. Eurasian Group on Combating Money Laundering and Financing of Terrorism
- (EAG). Mutual Evaluation Report: Republic of Uzbekistan. - Moscow: EAG, 2022. -
- 245 p.
- 10. EAG. Follow-up Report on the Republic of Uzbekistan. - Moscow, 2023.