MEVA-SABZAVOT MAHSULOTLARI RAQOBATBARDOSHLIGINI OSHIRISHDA SIFAT MENEJMENT TIZIMLARINI RIVOJLANTIRISH YOʻLLARI

Tashkilot
Qashqadaryo viloyati Kitob tumani hokimi

Annotatsiya

Maqolada meva-sabzavot mahsulotlarining ichki va tashqi bozorlarda raqobatbardoshligini oshirishda sifat menejmenti tizimlarini rivojlantirishning tashkiliy-iqtisodiy yoʻnalishlari tadqiq etilgan. Mahsulotni yetishtirishdan tortib, uni yigʻish, saralash, saqlash, qayta ishlash, qadoqlash, tashish va yakuniy isteʼmolchiga yetkazib berishgacha boʻlgan qiymat zanjirida vertikal hamda gorizontal integratsiyaning ahamiyati asoslangan. Agroklasterlar, kooperatsiyalar, fermer va dehqon xoʻjaliklari, agrologistika markazlari, qayta ishlash korxonalari hamda eksport qiluvchi subyektlar oʻrtasidagi oʻzaro munosabatlarni sifat va oziq-ovqat xavfsizligi standartlari asosida muvofiqlashtirish zarurati ochib berilgan. Shuningdek, GLOBALG.A.P., Organic, ISO 9001, ISO 14001, ISO 22000, HACCP va BRCGS standartlarini mahsulot yetkazib berish zanjirining tegishli bosqichlariga joriy etish imkoniyatlari yoritilgan. Sifat menejmenti tizimlarini kompleks qoʻllash mahsulot yoʻqotishlarini kamaytirish, kuzatuvchanlikni taʼminlash, eksport bozorlariga kirishdagi texnik toʻsiqlarni bartaraf etish va xalqaro bozorlarda “Oʻzbekistonda yetishtirilgan” mahsulotlar nufuzini mustahkamlashga xizmat qilishi asoslangan. Tadqiqot natijasida “daladan dasturxongacha” tamoyiliga asoslangan integratsiyalashgan sifat boshqaruvi tizimini rivojlantirish boʻyicha ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqilgan.

Kalit so'zlar

meva-sabzavot mahsulotlari, raqobatbardoshlik, sifat menejmenti, oziq-ovqat xavfsizligi, agrologistika, qiymat zanjiri, GLOBALG.A.P, “daladan dasturxongacha” tamoyili


Foydalanilgan adabiyotlar

  1. BRCGS. (2022). Global Standard Food Safety (Issue 9). London: BRCGS. https://www.brcgs.com
  2. BRCGS. (2024). Global Standard Packaging Materials (Issue 7). London: BRCGS. https://www.brcgs.com
  3. Codex Alimentarius Commission. (2022). General principles of food hygiene (CXC 1-1969): HACCP system and guidelines for its application. Rome: FAO/WHO
  4. Deming, W. E. (1986). Out of the crisis. Cambridge, MA: MIT Press
  5. FAO. (2019). The State of Food and Agriculture 2019: Moving forward on food loss and waste reduction. Rome: Food and Agriculture Organization of the United Nations. https://openknowledge.fao.org/handle/20.500.14283/ca6030en
  6. Feigenbaum, A. V. (1991). Total quality control (3rd ed.). New York: McGraw-Hill
  7. GLOBALG.A.P. (n.d.). Integrated Farm Assurance: Principles and criteria for fruit and vegetables. Cologne: GLOBALG.A.P. Secretariat. https://www.globalgap.org
  8. Henson, S., & Reardon, T. (2005). Private agri-food standards: Implications for food policy and the agri-food system. Food Policy, 30(3), 241-253. https://doi.org/10.1016/j.foodpol.2005.05.002
  9. ISO. (2015). ISO 9000:2015. Quality management systems — Fundamentals and vocabulary. Geneva: International Organization for Standardization. https://www.iso.org/standard/45481.html
  10. ISO. (2015). ISO 9001:2015. Quality management systems — Requirements. Geneva: International Organization for Standardization. https://www.iso.org/standard/62085.html
  11. ISO. (2015). ISO 14001:2015. Environmental management systems — Requirements with guidance for use. Geneva: International Organization for Standardization. https://www.iso.org/standard/60857.html
  12. ISO. (2018). ISO 22000:2018. Food safety management systems — Requirements for any organization in the food chain. Geneva: International Organization for Standardization. https://www.iso.org/standard/65464.html
  13. ISO/IEC. (2017). ISO/IEC 17025:2017. General requirements for the competence of testing and calibration laboratories. Geneva: International Organization for Standardization. https://www.iso.org/standard/66912.html
  14. Juran, J. M. (1992). Juran on quality by design: The new steps for planning quality into goods and services. New York: Free Press
  15. Kader, A. A. (2005). Increasing food availability by reducing postharvest losses of fresh produce. Acta Horticulturae, 682, 2169-2176. https://doi.org/10.17660/ActaHortic.2005.682.296
  16. Porter, M. E. (1985). Competitive advantage: Creating and sustaining superior performance. New York: Free Press
  17. Trienekens, J. H. (2011). Agricultural value chains in developing countries: A framework for analysis. International Food and Agribusiness Management Review, 14(2), 51-82. https://doi.org/10.22004/ag.econ.103987
  18. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 23-oktyabr PF-5853-son “Oʻzbekiston Respublikasi qishloq xoʻjaligini rivojlantirishning 2020-2030-yillarga moʻljallangan strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi Farmoni. https://lex.uz/docs/4567334
  19. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 29-iyul PQ-4406-son “Qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini chuqur qayta ishlash va oziq-ovqat sanoatini yanada rivojlantirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Qarori. https://lex.uz/docs/4454761

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma’lumotlari hali mavjud emas.