BIOIQTISODIYOTNI RIVOJLANTIRISHDA FARMATSEVTIKA TEXNOLOGIYALARI TRANSFERI VA MAHALLIY ISHLAB CHIQARISHNING USTUVOR YOʻNALISHLARI
Annotatsiya
Maqolada bioiqtisodiyotni rivojlantirish sharoitida farmatsevtika texnologiyalari transferi va dori vositalarini mahalliy ishlab chiqarishning ustuvor yoʻnalishlari nazariy va amaliy jihatdan oʻrganildi. Muallif OECD va Yevropa Ittifoqining bioiqtisodiyot boʻyicha strategik hujjatlarida bayon etilgan konsepsiyalarini, yutish salohiyati nazariyasini hamda Jahon sogʻliqni saqlash tashkilotining mahalliy ishlab chiqarish doirasini qiyosiy tahlil qilib, texnologiya transferini biologik resurslarni yuqori qoʻshilgan qiymatli mahsulotga aylantiruvchi boʻgʻin sifatida talqin etdi. Oʻzbekiston farmatsevtika bozorining tarkibi, 2022-2026-yillarga moʻljallangan prognoz koʻrsatkichlari va dorivor oʻsimliklar xomashyo bazasi rasmiy hamda tahliliy manbalar asosida baholandi. Natijada bioresurslar, texnologiya transferi, yutish salohiyati va davlat siyosatini birlashtirgan konseptual model ishlab chiqildi. Substansiyalar ishlab chiqarishni rivojlantirish, fitopreparatlar qiymat zanjirini chuqurlashtirish va farmatsevtika kadrlarini tayyorlashni kengaytirish boʻyicha takliflar asoslab berildi. Taklif etilgan yondashuv tarmoqning barqaror oʻsishi va aholining sifatli dori vositalari bilan taʼminlanishiga xizmat qiladi. Tadqiqot natijalaridan tarmoqni rivojlantirish dasturlarini ishlab chiqishda foydalanish mumkin.Kalit so'zlar
bioiqtisodiyot, farmatsevtika sanoati, texnologiya transferi, yutish salohiyati, mahalliy ishlab chiqarish, dorivor oʻsimliklar, import oʻrnini bosish, Tashkent Pharma Park
Foydalanilgan adabiyotlar
- Bugge, M. M., Hansen, T., & Klitkou, A. (2016). What is the bioeconomy? A review of the literature. Sustainability, 8(7), 691. https://doi.org/10.3390/su8070691
- Cohen, W. M., & Levinthal, D. A. (1990). Absorptive capacity: A new perspective on learning and innovation. Administrative Science Quarterly, 35(1), 128- 152. https://doi.org/10.2307/2393553
- European Commission. (2018). A sustainable bioeconomy for Europe: Strengthening the connection between economy, society and the environment. Updated Bioeconomy Strategy. Publications Office of the European Union. https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/edace3e3-e189-11e8-b690-01aa75ed71a1/language-en
- Guennif, S., & Ramani, S. V. (2012). Explaining divergence in catching-up in pharma between India and Brazil using the NSI framework. Research Policy, 41(2), 430-441. https://doi.org/10.1016/j.respol.2011.09.005
- Kaplan, W., & Laing, R. (2005). Local production of pharmaceuticals: Industrial policy and access to medicines. An overview of key concepts, issues and opportunities for future research (HNP Discussion Paper). The World Bank. https://documents1.worldbank.org/curated/en/551391468330300283/pdf/320360KaplanLocalProductionFinal.pdf
- Kovalevich, A. (2025, November 11). Uzbekistan’s pharmaceutical market in 2025: Rapid growth, foreign investment, and localization. The Times of Central Asia. https://timesca.com/uzbekistans-pharmaceutical-market-in-2025-rapid-growth-foreign-investment-and-localization/
- Lall, S. (1992). Technological capabilities and industrialization. World Development, 20(2), 165-186. https://doi.org/10.1016/0305-750X(92)90097-F
- Mackintosh, M., Banda, G., Tibandebage, P., & Wamae, W. (Eds.). (2016). Making medicines in Africa: The political economy of industrializing for local health. Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1007/978-1-137-54647-0
- McCormick, K., & Kautto, N. (2013). The bioeconomy in Europe: An overview. Sustainability, 5(6), 2589-2608. https://doi.org/10.3390/su5062589
- OECD. (2009). The bioeconomy to 2030: Designing a policy agenda. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/9789264056886-en
- Proxima Research. (2025, March 26). Pharmaceutical market of Uzbekistan: Key indicators for 2024. https://proximaresearch.com/uz/en/news/pharmaceutical-market-of-uzbekistan-2024/
- Uzbekistan’s pharmaceutical industry sees 3.5-fold growth in drug production, exports reach 55 countries. (2026, May 3). UzDaily. https://www.uzdaily.uz/en/uzbekistans-pharmaceutical-industry-sees-35-fold-growth-in-drug-production-exports-reach-55-countries/
- World Health Organization. (2011). Local production for access to medical products: Developing a framework to improve public health. WHO. https://www.who.int/publications/i/item/9789241502894
- Zahra, S. A., & George, G. (2002). Absorptive capacity: A review, reconceptualization, and extension. Academy of Management Review, 27(2), 185-203. https://doi.org/10.5465/amr.2002.6587995
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 20-may PF-139-son “Dorivor oʻsimliklar xom ashyo bazasidan samarali foydalanish, qayta ishlashni qoʻllab-quvvatlash orqali qoʻshimcha qiymat zanjirini yaratish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni. https://lex.uz/docs/-6027102
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 21-yanvar PF-55-son “2022-2026-yillarda respublikaning farmatsevtika tarmogʻini jadal rivojlantirishga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Farmoni. https://lex.uz/uz/docs/-5834287
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 10-aprel PQ-4670-son “Yovvoyi holda oʻsuvchi dorivor oʻsimliklarni muhofaza qilish, madaniy holda yetishtirish, qayta ishlash va mavjud resurslardan oqilona foydalanish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Qarori. https://lex.uz/docs/-4785256
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 14-fevral PQ-3532-son “Farmatsevtika tarmogʻini jadal rivojlantirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Qarori. https://lex.uz/acts/-3557212
- Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-aprel 152-son “«Tashkent Pharma Park» innovatsion ilmiy-ishlab chiqarish farmatsevtika klasterining ilmiy-oʻquv qismlarini yaratish (I-bosqich) loyihasini amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Qarori. https://lex.uz/uz/docs/-5937187
Yuklab olishlar
Yuklab olish ma’lumotlari hali mavjud emas.