СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ СИСТЕМЫ РАЗДЕЛЬНОГО СБОРА И ПЕРЕРАБОТКИ КОММУНАЛЬНЫХ ОТХОДОВ В КАЗАХСТАНЕ

Tashkilotlar
a Buxoro davlat universiteti image/svg+xml
b Buxoro davlat universiteti image/svg+xml
III Bioiqtisodiyot xalqaro forumi, Buxoro, 24-25-sentabr 2026

Annotatsiya

Maqolada Qozogʻiston Respublikasida qattiq maishiy chiqindilarni boshqarishning asosiy muammolari koʻrib chiqildi va ularni hal etish boʻyicha tavsiyalar ishlab chiqilgan. Mavzuning dolzarbligi chiqindilar hajmining oʻsishi, saralash va qayta ishlash darajasining yetarli emasligi hamda chiqindilarni yigʻish, tashish va koʻmish bilan bogʻliq muammolar bilan izohlandi. Asosiy eʼtibor chiqindilarni saralash tizimini rivojlantirish, ikkilamchi xomashyoni qayta ishlashni kengaytirish, infratuzilmani takomillashtirish va davlat tomonidan tartibga solishni kuchaytirishga qaratilgan. Yondashuvlar va muammolar tahlili asosida iqtisodiy, ekologik, texnologik va tashkiliy omillarni birga qamrab oluvchi kompleks, koʻp omilli yondashuv zarur degan xulosaga kelingan. Milliy statistika byurosi maʼlumotlariga koʻra, 2021-2025-yillarda kommunal chiqindilar hajmi 36,4 foizga, saralangan chiqindilar hajmi esa 28,8 foizga oshgan, shu sababli saralash ulushi 29,7 foizdan 28,1 foizga kamaygan. Olingan natijalar poligonlarga tushadigan yukni kamaytirish uchun alohida yigʻish infratuzilmasi, qayta ishlash quvvatlari va aholining ekologik madaniyatini birgalikda rivojlantirish zarurligini koʻrsatadi.

Kalit so'zlar

qattiq maishiy chiqindilar, kommunal chiqindilar, chiqindilarni boshqarish, chiqindilarni qayta ishlash, alohida yigʻish, chiqindi poligonlari, sirkulyar iqtisodiyot, ekologik barqarorlik, Qozogʻiston


Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Abylkhani, B., Aiymbetov, B., Yagofarova, A., Tokmurzin, D., Venetis, C., Poulopoulos, S., Sarbassov, Y., & Inglezakis, V. J. (2019). Seasonal characterisation of municipal solid waste from Astana city, Kazakhstan: Composition and thermal properties of combustible fraction. Waste Management & Research, 37(12), 1271- 1281. https://doi.org/10.1177/0734242X19875503
  2. Geissdoerfer, M., Savaget, P., Bocken, N. M. P., & Hultink, E. J. (2017). The Circular Economy - A new sustainability paradigm? Journal of Cleaner Production, 143, 757-768. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2016.12.048
  3. Guerrero, L. A., Maas, G., & Hogland, W. (2013). Solid waste management challenges for cities in developing countries. Waste Management, 33(1), 220-232. https://doi.org/10.1016/j.wasman.2012.09.008
  4. Inglezakis, V. J., Moustakas, K., Khamitova, G., Tokmurzin, D., Sarbassov, Y., Rakhmatulina, R., Serik, B., Abikak, Y., & Poulopoulos, S. G. (2018). Current municipal solid waste management in the cities of Astana and Almaty of Kazakhstan and evaluation of alternative management scenarios. Clean Technologies and Environmental Policy, 20(3), 503-516. https://doi.org/10.1007/s10098-018-1502-x
  5. Kaza, S., Yao, L. C., Bhada-Tata, P., & Van Woerden, F. (2018). What a waste 2.0: A global snapshot of solid waste management to 2050. World Bank. https://doi.org/10.1596/978-1-4648-1329-0
  6. Kirchherr, J., Reike, D., & Hekkert, M. (2017). Conceptualizing the circular economy: An analysis of 114 definitions. Resources, Conservation and Recycling, 127, 221-232. https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2017.09.005
  7. OECD. (2016). Extended producer responsibility: Updated guidance for efficient waste management. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/9789264256385-en
  8. Бекжанов, Д. (2018). Проблемы и перспективы утилизации твердых бытовых отходов в Республике Казахстан. Journal of Actual Problems of Jurisprudence, 81(1), 226-233
  9. Бюро национальной статистики Республики Казахстан. [Электронный ресурс]. https://stat.gov.kz
  10. Калиаскарова, З. К., Алиева, Ж. Н., & Иканова, А. С. (2016). Проблемы управления твердыми бытовыми отходами в городе Алматы. Journal of Geography and Environmental Management, 42(1). https://bulletin-geography.kaznu.kz/index.php/1-geo/article/view/309
  11. Кузнецова, Е. А., Сәбит, Ш. С., Минжанова, Г. М., & Хамитова, К. Х. (2025). Оценка эффективности системы управления твердыми бытовыми отходами в Алматы с учетом международного опыта. Гидрометеорология и экология, 116(1), 77-90. https://doi.org/10.54668/2789-6323-2025-116-1-77-90
  12. Министерство экологии и природных ресурсов Республики Казахстан. (2024). Встречи в регионах. Семей [Электронный ресурс]. https://www.gov.kz/memleket/entities/ecogeo/press/news/details/854702?lang=ru
  13. Министерство экологии и природных ресурсов Республики Казахстан. (2024). Итоги полугодия: экологический контроль, охрана окружающей среды и сохранение биоразнообразия [Электронный ресурс]. https://www.gov.kz/memleket/entities/ecogeo/press/news/details/819287?lang=ru
  14. Министерство экологии и природных ресурсов Республики Казахстан. (2025). В Министерстве экологии подвели итоги [Официальный материал Министерства экологии]
  15. Управление природных ресурсов и регулирования природопользования Кызылординской области. (2024). Выполненные работы за 12 месяцев 2024 года [Электронный ресурс]. https://www.gov.kz/memleket/entities/kyzylorda-tabigat/press/article/details/191685
  16. Экологический кодекс Республики Казахстан от 2 января 2021 года № 400-VI ЗРК. https://adilet.zan.kz/rus/docs/K2100000400

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma’lumotlari hali mavjud emas.