ELEKTRON SAVDO MAYDONCHALARIDA QAYTA ISHLANGAN MAHSULOTLARGA TALABNI SHAKLLANTIRISHNING RAQAMLI MARKETING STRATEGIYALARI

Tashkilot
Toshkent davlat transport universiteti
III Bioiqtisodiyot xalqaro forumi, Buxoro, 24-25-sentabr 2026

Annotatsiya

Maqolada elektron savdo maydonchalarida qayta ishlangan, qayta tiklangan va apsaykling mahsulotlariga barqaror talabni shakllantirishning raqamli marketing strategiyalari nazariy va amaliy jihatdan oʻrganildi. Muallif aylanma iqtisodiyot, yashil marketing va onlayn isteʼmolchi xulq-atvori nazariyalarini umumlashtirib, xaridorning sifat noaniqligi, gigiyenik xavotir va yashil ishonch tanqisligi kabi idrok toʻsiqlarini tizimlashtirdi. Rasmiy statistika asosida Oʻzbekistonda elektron tijorat savdo hajmining 2019-2025-yillardagi dinamikasi, yirik marketpleys faoliyati koʻrsatkichlari hamda maishiy chiqindilarni qayta ishlash salohiyati baholandi. Idrok toʻsiqlari va raqamli vositalarni moslashtiruvchi matritsa hamda talabni shakllantirishning konseptual modeli ishlab chiqildi, mahsulot kartochkasining talab salohiyati indeksi taklif etildi. Tahlil raqamli ishonch signallari qayta ishlangan tovarga talabni kengaytirishning asosiy omili ekanini koʻrsatdi. Natijada eko-yorliqlarni raqamli tasdiqlash, sharhlar tizimini moslashtirish, tavsiya algoritmlarida yashil toifani ajratish boʻyicha takliflar asoslab berildi. Taklif etilgan yondashuv marketpleys operatorlari, sotuvchilar va qayta ishlash korxonalari faoliyatida amaliy qoʻllanishi mumkin.

Kalit so'zlar

qayta ishlangan mahsulot, elektron savdo maydonchasi, raqamli marketing, yashil ishonch, eko-yorliq, onlayn sharhlar, tavsiya algoritmi, aylanma iqtisodiyot


Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Abbey, J. D., Meloy, M. G., Guide, V. D. R., & Atalay, S. (2015). Remanufactured products in closed-loop supply chains for consumer goods. Production and Operations Management, 24(3), 488-503. https://doi.org/10.1111/poms.12238
  2. Baxter, W., Aurisicchio, M., & Childs, P. (2017). Contaminated interaction: Another barrier to circular material flows. Journal of Industrial Ecology, 21(3), 507- 516. https://doi.org/10.1111/jiec.12612
  3. Chen, Y.-S., & Chang, C.-H. (2012). Enhance green purchase intentions: The roles of green perceived value, green perceived risk, and green trust. Management Decision, 50(3), 502-520. https://doi.org/10.1108/00251741211216250
  4. Chevalier, J. A., & Mayzlin, D. (2006). The effect of word of mouth on sales: Online book reviews. Journal of Marketing Research, 43(3), 345-354. https://doi.org/10.1509/jmkr.43.3.345
  5. Delmas, M. A., & Burbano, V. C. (2011). The drivers of greenwashing. California Management Review, 54(1), 64-87. https://doi.org/10.1525/cmr.2011.54.1.64
  6. Gefen, D., Karahanna, E., & Straub, D. W. (2003). Trust and TAM in online shopping: An integrated model. MIS Quarterly, 27(1), 51-90. https://doi.org/10.2307/30036519
  7. Hazen, B. T., Overstreet, R. E., Jones-Farmer, L. A., & Field, H. S. (2012). The role of ambiguity tolerance in consumer perception of remanufactured products. International Journal of Production Economics, 135(2), 781-790. https://doi.org/10.1016/j.ijpe.2011.10.011
  8. Kamleitner, B., Thürridl, C., & Martin, B. A. S. (2019). A Cinderella story: How past identity salience boosts demand for repurposed products. Journal of Marketing, 83(6), 76-92. https://doi.org/10.1177/0022242919872156
  9. Kirchherr, J., Reike, D., & Hekkert, M. (2017). Conceptualizing the circular economy: An analysis of 114 definitions. Resources, Conservation and Recycling, 127, 221-232. https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2017.09.005
  10. Lou, C., & Yuan, S. (2019). Influencer marketing: How message value and credibility affect consumer trust of branded content on social media. Journal of Interactive Advertising, 19(1), 58-73. https://doi.org/10.1080/15252019.2018.1533501
  11. Ottman, J. A. (2017). The new rules of green marketing: Strategies, tools, and inspiration for sustainable branding. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781351278683
  12. Smith, B., & Linden, G. (2017). Two decades of recommender systems at Amazon.com. IEEE Internet Computing, 21(3), 12-18. https://doi.org/10.1109/MIC.2017.72
  13. Uzum. (2024). Uzum presents Q3’24 and 9M’24 operating and financial results and provides net income guidance for the full-year 2024. Uzum press center. https://uzum.com/en/press-center/news-and-press-releases/uzum-presents-q3-24-and-9m-24-operating-and-financial-results-and-provides-net-income-guidance-for-the-full-year-2024/
  14. Uzum. (2025, February 24). Uzum announces financial results for 2024: Net income up 50% to $150 million. Uzum press center. https://uzum.com/en/press-center/news-and-press-releases/uzum-announces-financial-results-for-2024/
  15. Wang, Y., & Hazen, B. T. (2016). Consumer product knowledge and intention to purchase remanufactured products. International Journal of Production Economics, 181(B), 460-469. https://doi.org/10.1016/j.ijpe.2015.08.031
  16. White, K., Habib, R., & Hardisty, D. J. (2019). How to SHIFT consumer behaviors to be more sustainable: A literature review and guiding framework. Journal of Marketing, 83(3), 22-49. https://doi.org/10.1177/0022242919825649
  17. Oʻzbekiston Respublikasining 2022-yil 29-sentabr OʻRQ-792-son “Elektron tijorat toʻgʻrisida”gi Qonuni. https://lex.uz/docs/-6213382
  18. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 17-aprel PQ-4291-son “2019-2028-yillar davrida Oʻzbekiston Respublikasida qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi Qarori. https://lex.uz/docs/-4291729
  19. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 26-dekabr 885- son “Oʻzbekiston Respublikasida elektron tijorat sohasini yanada rivojlantirish chora- tadbirlari toʻgʻrisida”gi Qarori. https://lex.uz/docs/-7282643
  20. Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi. Elektron tijorat savdo hajmi (yillik), 1.07.02.0019-koʻrsatkich. https://api.siat.stat.uz/media/uploads/sdmx/sdmx_data_2833.pdf
  21. Oʻzbekistonda chiqindilarni qayta ishlash hududlar boʻyicha ixtisoslashtiriladi. Gazeta.uz, 2025-yil 15-avgust. https://www.gazeta.uz/oz/2025/08/15/waste/

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma’lumotlari hali mavjud emas.