Tel: +998977838464

2026
III Bioiqtisodiyot xalqaro forumi: maxsus son

III-SEKSIYA - SIRKULYAR IQTISODIYOT VA BIOMASSADAN SAMARALI FOYDALANISH TAJRIBASI HAMDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALARNI ALMASHISH

SUV RESURSLARIDAN OQILONA FOYDALANISHDA SIRKULYAR IQTISODIY MODELLARNI QOʻLLASH IMKONIYATLARI

DOI 10.67668/mj/2026issmaxsus/2042 Betlar 43-50

Nashr qilingan 2026-09-25

Mualliflar
Normatova Nasiba Eldor qizi
Tashkilot
Buxoro davlat universiteti image/svg+xml
III Bioiqtisodiyot xalqaro forumi, Buxoro, 24-25-sentabr 2026
PDF Google Scholar Google Scholar

Annotatsiya

Ushbu maqolada suv resurslarining tobora kamayib borishi sharoitida sirkulyar iqtisodiyot tamoyillarini (qisqartirish, qayta foydalanish, qayta ishlash va tiklash) suv xoʻjaligi tizimiga tatbiq etish imkoniyatlari tahlil qilinadi. Oʻzbekiston misolida soʻnggi yillarda amalga oshirilgan islohotlar - suv tejovchi texnologiyalarning joriy etilish dinamikasi, raqamli monitoring tizimlari va iqtisodiy ragʻbatlantirish mexanizmlari - rasmiy statistik va meʼyoriy hujjatlar asosida koʻrib chiqiladi hamda Isroil, Singapur va Yevropa Ittifoqining sirkulyar suv xoʻjaligi tajribasi bilan qiyoslanadi. Tadqiqotda sifat tahlili, qiyosiy tahlil va umumlashtirish usullaridan foydalanilib, 2017-2026-yillar oraligʻidagi rasmiy koʻrsatkichlar tizimlashtirildi. Tadqiqot natijalari shuni koʻrsatadiki, mamlakatimizda manba bosqichida suv tejash borasida sezilarli yutuqlarga erishilgan boʻlsa-da, ishlatilgan (oqova) suvni qayta tozalab, ikkilamchi aylanmaga qaytarish bosqichi hali yetarli darajada rivojlanmagan. Shu asosda suv resurslarini boshqarishning toʻliq sirkulyar modelini shakllantirish boʻyicha aniq tavsiyalar ishlab chiqilgan.

Kalit so'zlar

sirkulyar iqtisodiyot, suv resurslari, suv tejovchi texnologiyalar, oqova suvni qayta ishlash, ikkilamchi suvdan foydalanish, barqaror rivojlanish, suv xavfsizligi, irrigatsiya samaradorligi

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Bluefield Research. (2024). Water reuse data and market outlook. https://www.bluefieldresearch.com
  2. Ellen MacArthur Foundation. (2015). Towards a circular economy: Business rationale for an accelerated transition. https://www.ellenmacarthurfoundation.org
  3. European Union. (2020). Regulation (EU) 2020/741 of the European Parliament and of the Council on minimum requirements for water reuse. Official Journal of the European Union
  4. FAO. (2023). AQUASTAT database. Food and Agriculture Organization of the United Nations. https://www.fao.org/aquastat
  5. Geissdoerfer, M., Savaget, P., Bocken, N. M. P., & Hultink, E. J. (2017). The circular economy - A new sustainability paradigm? Journal of Cleaner Production, 143, 757-768. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2016.12.048
  6. Ghisellini, P., Cialani, C., & Ulgiati, S. (2016). A review on circular economy: The expected transition to a balanced interplay of environmental and economic systems. Journal of Cleaner Production, 114, 11-32. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2015.09.007
  7. Global Water Partnership. (2022). Wastewater management in the context of circular economy: Case studies (Module 5). https://gwp.org
  8. Kun.uz. (2025, April 4). Water scarcity problems and solutions in Uzbekistan. https://kun.uz/en
  9. Mendret, J. (2023). Wastewater reuse: Which countries are leading the way? University of Montpellier. https://www.umontpellier.fr
  10. Tortajada, C. (2020). Water reuse in the circular economy: The Singapore model [Webinar]. International Water Resources Association. https://lkyspp.nus.edu.sg
  11. WaterWorld. (2016, December 2). Israel reuses nearly 90% of its water. https://www.waterworld.com/wastewater/article/16202781/israel-reuses-nearly-90-of-its-water
  12. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 10-iyul PF-6024-son “Oʻzbekiston Respublikasi suv xoʻjaligini rivojlantirishning 2020-2030-yillarga moʻljallangan konsepsiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi Farmoni. https://lex.uz/docs/4892953
  13. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvar PF-60-son “2022-2026-yillarga moʻljallangan Yangi Oʻzbekistonning taraqqiyot strategiyasi toʻgʻrisida”gi Farmoni. https://lex.uz/docs/5841063
  14. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 16-fevral 2026-yil PF-21-son “Mamlakat taraqqiyotining 2030-yilgacha moʻljallangan ustuvor yoʻnalishlari doirasida islohotlarni izchil davom ettirish va yangi bosqichga olib chiqishning qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni https://lex.uz/ru/docs/-8050769
  15. Gov.uz. (2026, 4-fevral). Suv resurslaridan foydalanish samaradorligini oshirish masalalari muhokama qilindi. https://gov.uz/oz/news/view/127613
  16. Gov.uz / Suv xoʻjaligi vazirligi. (2025). Oʻzbekiston Respublikasi Suv xoʻjaligi vazirligining 2025-yildagi faoliyat yakunlari haqida axborot. https://api-portal.gov.uz
  17. Gov.uz / Suvobekt. (2026). Suvni tejashdan raqamli boshqaruvgacha: sohadagi islohotlar qanday natija bermoqda? https://gov.uz/oz/suvobekt
  18. Kun.uz. (2023, 15-sentyabr). Oʻzbekiston suv tejovchi texnologiyalarni joriy qilish boʻyicha Osiyoda toʻrtinchi oʻrinda bormoqda. https://kun.uz
  19. Meliboyeva, F. S. (2024). Qoʻqon vohasi sugʻoriladigan maydonlarida suvdan foydalanish samaradorligi. NDPI ilmiy jurnali, 2(1). https://journal.ndpi.uz
  20. President.uz. (2019, 19-sentyabr). Suv resurslarini samarali boshqarish va tejash boʻyicha vazifalar belgilandi. https://president.uz/oz/lists/view/2873

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma’lumotlari hali mavjud emas.