Tel: +998977838464

2026
III Bioiqtisodiyot xalqaro forumi: maxsus son

V-SEKSIYA - SIRKULYAR IQTISODIYOT VA QAYTA TIKLANUVCHI ENERGIYA MANBALARINI INTEGRATSIYALASH IMKONIYATLARINI OSHIRISH

SIRKULYAR IQTISODIYOT SHAROITIDA HUDUDIY IJTIMOIY TABAQALASHUV TENDENSIYALARINI BAHOLASH YOʻNALISHLARI

DOI 10.67668/mj/2026issmaxsus/2067 Betlar 80-90

Nashr qilingan 2026-09-25

Mualliflar
Akramov Tohir Abdirahmonovich
Tashkilot
Toshkent Davlat Iqtisodiyot Universiteti image/svg+xml
III Bioiqtisodiyot xalqaro forumi, Buxoro, 24-25-sentabr 2026
PDF Google Scholar Google Scholar

Annotatsiya

Maqolada sirkulyar iqtisodiyotga oʻtish sharoitida hududiy ijtimoiy tabaqalashuv tendensiyalarini baholashning nazariy asoslari va uslubiy yoʻnalishlari oʻrganildi. Muallif sirkulyar iqtisodiyotning ijtimoiy oʻlchoviga oid xalqaro yondashuvlarni hamda daromadlar tengsizligini oʻlchash nazariyasini tizimlashtirib, resurs aylanishi bandlik, daromad va xizmatlardan foydalanish kanallari orqali aholi qatlamlarining joylashuviga taʼsir etishini asosladi. Tadqiqotda Oʻzbekiston hududlari boʻyicha aholi jon boshiga daromadlar, kambagʻallik darajasi, Jini koeffitsiyenti va kvintil nisbati rasmiy manbalar asosida baholandi, maishiy chiqindilarni qayta ishlash koʻrsatkichlari ijtimoiy natijalar bilan bogʻliq holda talqin etildi. Teyl indeksini hududlararo va hudud ichidagi tarkibiy qismlarga ajratish imkonini beruvchi koʻrsatkichlar tizimi hamda baholashning konseptual modeli ishlab chiqildi. Natijalar inklyuziv sirkulyar siyosatni hududiy darajada rejalashtirish, monitoring qilish va hududlarning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish dasturlarini asoslashga xizmat qiladi. Tadqiqot natijalariga koʻra, mamlakatda aholi qatlamlari oʻrtasidagi tafovut qisqarayotgan boʻlsa-da, hududlararo daromad farqlari nisbatan barqaror saqlanib qolmoqda.

Kalit so'zlar

sirkulyar iqtisodiyot, ijtimoiy tabaqalashuv, hududiy tengsizlik, Jini koeffitsiyenti, Teyl indeksi, kambagʻallik, yashil bandlik, chiqindilarni qayta ishlash

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Akita, T. (2003). Decomposing regional income inequality in China and Indonesia using two-stage nested Theil decomposition method. The Annals of Regional Science, 37(1), 55-77. https://doi.org/10.1007/s001680200107
  2. Geissdoerfer, M., Savaget, P., Bocken, N. M. P., & Hultink, E. J. (2017). The Circular Economy - A new sustainability paradigm? Journal of Cleaner Production, 143, 757-768. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2016.12.048
  3. International Labour Organization. (2018). World Employment and Social Outlook 2018: Greening with Jobs. Geneva: ILO. https://www.ilo.org/publications/world-employment-and-social-outlook-2018-greening-jobs
  4. Kanbur, R., & Venables, A. J. (Eds.). (2005). Spatial Inequality and Development. Oxford: Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/0199278636.001.0001
  5. Kirchherr, J., Reike, D., & Hekkert, M. (2017). Conceptualizing the circular economy: An analysis of 114 definitions. Resources, Conservation and Recycling, 127, 221-232. https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2017.09.005
  6. Moreau, V., Sahakian, M., van Griethuysen, P., & Vuille, F. (2017). Coming full circle: Why social and institutional dimensions matter for the circular economy. Journal of Industrial Ecology, 21(3), 497-506. https://doi.org/10.1111/jiec.12598
  7. Murray, A., Skene, K., & Haynes, K. (2017). The circular economy: An interdisciplinary exploration of the concept and application in a global context. Journal of Business Ethics, 140(3), 369-380. https://doi.org/10.1007/s10551-015-2693-2
  8. Padilla-Rivera, A., Russo-Garrido, S., & Merveille, N. (2020). Addressing the social aspects of a circular economy: A systematic literature review. Sustainability, 12(19), 7912. https://doi.org/10.3390/su12197912
  9. Rodríguez-Pose, A. (2018). The revenge of the places that donʼt matter (and what to do about it). Cambridge Journal of Regions, Economy and Society, 11(1), 189- 209. https://doi.org/10.1093/cjres/rsx024
  10. Schroeder, P., Anggraeni, K., & Weber, U. (2019). The relevance of circular economy practices to the Sustainable Development Goals. Journal of Industrial Ecology, 23(1), 77-95. https://doi.org/10.1111/jiec.12732
  11. Shorrocks, A. F. (1980). The class of additively decomposable inequality measures. Econometrica, 48(3), 613-625. https://doi.org/10.2307/1913126
  12. Williamson, J. G. (1965). Regional inequality and the process of national development: A description of the patterns. Economic Development and Cultural Change, 13(4, Part 2), 1-84. https://doi.org/10.1086/450136
  13. Wilson, D. C., Velis, C., & Cheeseman, C. (2006). Role of informal sector recycling in waste management in developing countries. Habitat International, 30(4), 797-808. https://doi.org/10.1016/j.habitatint.2005.09.005
  14. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 16-fevral 2026-yil PF-21-son “Mamlakat taraqqiyotining 2030-yilgacha moʻljallangan ustuvor yoʻnalishlari doirasida islohotlarni izchil davom ettirish va yangi bosqichga olib chiqishning qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni https://lex.uz/ru/docs/-8050769
  15. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 17-aprel PQ-4291-son “2019-2028-yillar davrida Oʻzbekiston Respublikasida qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi Qarori. https://lex.uz/docs/-4291729
  16. 2024-yilda aholining real daromadlari oshdi, biroq hududlararo farq ortdi. Gazeta.uz, 2025-yil 5-fevral. https://www.gazeta.uz/oz/2025/02/05/income/
  17. Oʻzbekistonda 2024-yilda kambagʻallik darajasi 8,9 foizga qisqardi. Gazeta.uz, 2025-yil 3-fevral. https://www.gazeta.uz/oz/2025/02/03/poverty/
  18. Oʻzbekistonda boy va kambagʻal aholi daromadlari oʻrtasidagi tafovut qisqardi. Spot.uz, 2025-yil 31-dekabr. https://www.spot.uz/oz/2025/12/31/income-inequality
  19. Oʻzbekistonda chiqindilarni qayta ishlash hududlar boʻyicha ixtisoslashtiriladi. Gazeta.uz, 2025-yil 15-avgust. https://www.gazeta.uz/oz/2025/08/15/waste/
  20. Oʻzbekistonda kambagʻallik darajasi 6,6% gacha kamaydi — Shavkat Mirziyoyev. Spot.uz, 2025-yil 4-noyabr. https://www.spot.uz/oz/2025/11/04/poverty-level

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma’lumotlari hali mavjud emas.