MODA INDUSTRIYASIDA SIRKULYAR MAHSULOTLARNI BOZORDA ILGARI SURISHNING RAQAMLI MARKETING STRATEGIYALARINI ISHLAB CHIQISH
Annotatsiya
Maqolada moda industriyasida sirkulyar mahsulotlarni, yaʼni qayta sotiladigan, ijaraga beriladigan, taʼmirlanadigan, apsayklingdan oʻtgan va qayta ishlangan toladan tikilgan kiyimlarni bozorda ilgari surishning raqamli marketing strategiyalari oʻrganildi. Muallif aylanma iqtisodiyot, sekin moda va mahsulot-xizmat tizimlari nazariyalarini umumlashtirib, sirkulyar kiyimga nisbatan isteʼmolchi motivlari va idrok toʻsiqlarini tizimlashtirgan. Rasmiy statistika asosida Oʻzbekiston toʻqimachilik eksporti tarkibi, elektron tijorat hajmi va yirik marketpleys koʻrsatkichlari baholandi. Sirkulyar biznes modellari bilan raqamli vositalar oʻrtasidagi moslik matritsasi, raqamli marketing samaradorligi indeksi va sirkulyar tushum ulushi koʻrsatkichi taklif etildi. Raqamli mahsulot pasporti, hikoya kontenti, ijtimoiy tijorat va narx vositalarini birlashtiruvchi konseptual model ishlab chiqildi. Milliy moda brendlari uchun sirkulyar kolleksiyalarni raqamli kanallarda ilgari surish va raqamli mahsulot pasportini bosqichma-bosqich joriy etish boʻyicha amaliy takliflar asoslandi. Marketpleyslarda sirkulyar moda toifasini yaratish taklif etildi. Taklif etilgan koʻrsatkichlar brendlarga raqamli strategiyaning jarayon va natija samaradorligini muntazam baholash imkonini beradi.Kalit so'zlar
sirkulyar moda, raqamli marketing, qayta sotish, kiyim ijarasi, apsaykling, raqamli mahsulot pasporti, ijtimoiy tijorat, toʻqimachilik sanoati
Foydalanilgan adabiyotlar
- Armstrong, C. M., Niinimäki, K., Kujala, S., Karell, E., & Lang, C. (2015). Sustainable product-service systems for clothing: Exploring consumer perceptions of consumption alternatives in Finland. Journal of Cleaner Production, 97, 30-39. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2014.01.046
- Darby, M. R., & Karni, E. (1973). Free competition and the optimal amount of fraud. The Journal of Law and Economics, 16(1), 67-88. https://doi.org/10.1086/466756
- Ellen MacArthur Foundation. (2017). A New Textiles Economy: Redesigning Fashionʼs Future. Cowes: Ellen MacArthur Foundation. https://www.ellenmacarthurfoundation.org/a-new-textiles-economy
- European Commission. (2022). EU Strategy for Sustainable and Circular Textiles. COM(2022) 141 final, 30 March 2022. https://environment.ec.europa.eu/strategy/textiles-strategy_en
- Fletcher, K. (2010). Slow fashion: An invitation for systems change. Fashion Practice, 2(2), 259-265. https://doi.org/10.2752/175693810X12774625387594
- Guiot, D., & Roux, D. (2010). A second-hand shoppersʼ motivation scale: Antecedents, consequences, and implications for retailers. Journal of Retailing, 86(4), 355-371. https://doi.org/10.1016/j.jretai.2010.08.002
- Hajli, N. (2015). Social commerce constructs and consumerʼs intention to buy. International Journal of Information Management, 35(2), 183-191. https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2014.12.005
- Joy, A., Sherry, J. F., Venkatesh, A., Wang, J., & Chan, R. (2012). Fast fashion, sustainability, and the ethical appeal of luxury brands. Fashion Theory, 16(3), 273-295. https://doi.org/10.2752/175174112X13340749707123
- Kumar, V., Agrawal, T. K., Wang, L., & Chen, Y. (2017). Contribution of traceability towards attaining sustainability in the textile sector. Textiles and Clothing Sustainability, 3, 5. https://doi.org/10.1186/s40689-017-0027-8
- Machado, M. A. D., Almeida, S. O., Bollick, L. C., & Bragagnolo, G. (2019). Second-hand fashion market: Consumer role in circular economy. Journal of Fashion Marketing and Management, 23(3), 382-395. https://doi.org/10.1108/JFMM-07-2018-0099
- Niinimäki, K., Peters, G., Dahlbo, H., Perry, P., Rissanen, T., & Gwilt, A. (2020). The environmental price of fast fashion. Nature Reviews Earth & Environment, 1(4), 189-200. https://doi.org/10.1038/s43017-020-0039-9
- Regulation (EU) 2024/1781 of the European Parliament and of the Council of 13 June 2024 establishing a framework for the setting of ecodesign requirements for sustainable products. (2024). Official Journal of the European Union. https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1781/oj
- Tashkent Times. (2025, March 4). Uzbekistanʼs textile product exports at US$3 billion in 2024 (based on data of the Statistics Agency). https://tashkenttimes.uz/economy/14793-uzbekistan-s-textile-product-exports-at-us-3-billion-in-2024
- Todeschini, B. V., Cortimiglia, M. N., Callegaro-de-Menezes, D., & Ghezzi, A. (2017). Innovative and sustainable business models in the fashion industry: Entrepreneurial drivers, opportunities, and challenges. Business Horizons, 60(6), 759- 770. https://doi.org/10.1016/j.bushor.2017.07.003
- Uzum. (2025, February 24). Uzum announces financial results for 2024: Net income up 50% to $150 million. Uzum press center. https://uzum.com/en/press-center/news-and-press-releases/uzum-announces-financial-results-for-2024/
- Vehmas, K., Raudaskoski, A., Heikkilä, P., Harlin, A., & Mensonen, A. (2018). Consumer attitudes and communication in circular fashion. Journal of Fashion Marketing and Management, 22(3), 286-300. https://doi.org/10.1108/JFMM-08-2017-0079
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 1-may PF-71-son “Toʻqimachilik va tikuv-trikotaj sanoatini rivojlantirishni yangi bosqichga olib chiqish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni. https://lex.uz/uz/docs/-6908347
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 16-yanvar PF-6-son “Toʻqimachilik va tikuv-trikotaj sanoatida qayta ishlash zanjirini rivojlantirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Farmoni. https://lex.uz/docs/-7330228
- Gazeta.uz. (2025, 22-yanvar). 2025-yilda toʻqimachilik va tikuv-trikotaj sanoatida eksport hajmi 4 mlrd dollarga yetkazilishi rejalashtirilmoqda. https://www.gazeta.uz/oz/2025/01/22/textile/
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi. Elektron tijorat savdo hajmi (yillik), 1.07.02.0019-koʻrsatkich. https://api.siat.stat.uz/media/uploads/sdmx/sdmx_data_2833.pdf
Yuklab olishlar
Yuklab olish ma’lumotlari hali mavjud emas.