Tel: +998977838464

2026
III Bioiqtisodiyot xalqaro forumi: maxsus son

II-SEKSIYA - BIOIQTISODIYOTNI RIVOJLANTIRISHNING GLOBAL VA MINTAQAVIY USTUVOR YOʻNALISHLARINI BELGILASH

MINTAQAVIY AGLOMERATSIYALARDA BIOIQTISODIY RESURSLARDAN SAMARALI FOYDALANISHNING TASHKILIY-IQTISODIY MEXANIZMLARI

DOI 10.67668/mj/2026issmaxsus/2035 Betlar 252-263

Nashr qilingan 2026-09-25

Mualliflar
Olimjanov Islomjon Odiljon oʻgʻli
Tashkilot
University of Business and Science image/svg+xml , Urganch davlat universiteti image/svg+xml
III Bioiqtisodiyot xalqaro forumi, Buxoro, 24-25-sentabr 2026
PDF Google Scholar Google Scholar

Annotatsiya

Maqolada mintaqaviy aglomeratsiyalarda bioiqtisodiy resurslardan samarali foydalanishning tashkiliy-iqtisodiy mexanizmlari nazariy va amaliy jihatdan oʻrganildi. Muallif aglomeratsiya iqtisodiyotining mikroasoslari, sanoat simbiozi va bioiqtisodiyot konsepsiyalarini umumlashtirib, aglomeratsiyani qishloq xoʻjaligi qoldiqlari, organik maishiy chiqindilar va boshqa biologik resurslarni yigʻish hamda qayta ishlash uchun qulay makon sifatida talqin etdi. Aholining joylashuvi, maishiy chiqindilar hajmi, qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishi va chiqindilardan energiya olish stansiyalarining hududiy parametrlari rasmiy manbalar asosida baholandi. Resurslardan foydalanish koeffitsiyenti va energiya chiqishi koʻrsatkichi hisoblab chiqildi hamda yirik aglomeratsiyalarda qurilayotgan obyektlar qayta ishlash darajasini sezilarli oshirish salohiyatiga ega ekani aniqlandi. Natijada biologik klaster, munitsipal-xususiy sheriklik, iqtisodiy ragʻbatlar va hududiy rejalashtirishni birlashtirgan mexanizm modeli ishlab chiqildi hamda Xorazm viloyati misolida amaliy takliflar asoslab berildi. Taklif etilgan yondashuv hududlarning barqaror va mutanosib rivojlanishiga xizmat qiladi. Tadqiqot natijalaridan mahalliy hokimliklar va investorlar bioresurslarni qayta ishlash loyihalarini rejalashtirishda foydalanishlari mumkin.

Kalit so'zlar

aglomeratsiya, bioiqtisodiyot, bioresurslar, sanoat simbiozi, biologik klaster, munitsipal-xususiy sheriklik, maishiy chiqindilar, Xorazm viloyati

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Bugge, M. M., Hansen, T., & Klitkou, A. (2016). What is the bioeconomy? A review of the literature. Sustainability, 8(7), 691. https://doi.org/10.3390/su8070691
  2. Chertow, M. R. (2000). Industrial symbiosis: Literature and taxonomy. Annual Review of Energy and the Environment, 25, 313-337. https://doi.org/10.1146/annurev.energy.25.1.313
  3. DʼAmato, D., Droste, N., Allen, B., Kettunen, M., Lähtinen, K., Korhonen, J., Leskinen, P., Matthies, B. D., & Toppinen, A. (2017). Green, circular, bio economy: A comparative analysis of sustainability avenues. Journal of Cleaner Production, 168, 716-734. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2017.09.053
  4. Duranton, G., & Puga, D. (2004). Micro-foundations of urban agglomeration economies. In J. V. Henderson & J.-F. Thisse (Eds.), Handbook of Regional and Urban Economics (Vol. 4, pp. 2063-2117). Elsevier. https://doi.org/10.1016/S1574-0080(04)80005-1
  5. Ehrenfeld, J., & Gertler, N. (1997). Industrial ecology in practice: The evolution of interdependence at Kalundborg. Journal of Industrial Ecology, 1(1), 67- 79. https://doi.org/10.1162/jiec.1997.1.1.67
  6. Hodge, G. A., & Greve, C. (2007). Public-private partnerships: An international performance review. Public Administration Review, 67(3), 545-558. https://doi.org/10.1111/j.1540-6210.2007.00736.x
  7. McCormick, K., & Kautto, N. (2013). The bioeconomy in Europe: An overview. Sustainability, 5(6), 2589-2608. https://doi.org/10.3390/su5062589
  8. OECD. (2009). The bioeconomy to 2030: Designing a policy agenda. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/9789264056886-en
  9. Porter, M. E. (2000). Location, competition, and economic development: Local clusters in a global economy. Economic Development Quarterly, 14(1), 15-34. https://doi.org/10.1177/089124240001400105
  10. Uzbekistan to generate electricity from household waste. (2025, March 26). The Times of Central Asia. https://timesca.com/uzbekistan-to-generate-electricity-from-household-waste/
  11. Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 10-may OʻRQ-537-son “Davlat- xususiy sheriklik toʻgʻrisida”gi Qonuni. https://lex.uz/docs/4329270
  12. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 16-fevral 2026-yil PF-21-son “Mamlakat taraqqiyotining 2030-yilgacha moʻljallangan ustuvor yoʻnalishlari doirasida islohotlarni izchil davom ettirish va yangi bosqichga olib chiqishning qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida” Farmoni https://lex.uz/ru/docs/-8050769
  13. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 10-yanvar PF-5623-son “Urbanizatsiya jarayonlarini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni. https://lex.uz/docs/4154818
  14. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 8-iyul PQ-245-son “Hududlarning iqtisodiy salohiyatini roʻyobga chiqarish va boʻsh yer uchastkalaridan samarali foydalanish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Qarori. https://lex.uz/docs/7004480
  15. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 2-dekabr PQ-436-son “2030-yilgacha Oʻzbekiston Respublikasining yashil iqtisodiyotga oʻtishiga qaratilgan islohotlar samaradorligini oshirish boʻyicha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Qarori. https://lex.uz/docs/6303230
  16. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 17-aprel PQ-4291-son “2019-2028-yillar davrida Oʻzbekiston Respublikasida qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi Qarori. https://lex.uz/docs/4291729
  17. Oʻzbekiston aholisi soni 37,5 milliondan oshdi. (2025, 25-yanvar). Kun.uz. https://kun.uz/news/2025/01/25/ozbekiston-aholisi-soni-375-milliondan-oshdi
  18. Oʻzbekiston yalpi ichki mahsuloti 2025-yilda 7,7 foizga oʻsib, 147 mlrd dollardan oshdi. (2026, 23-yanvar). Gazeta.uz. https://www.gazeta.uz/oz/2026/01/23/yim-2025/
  19. Oʻzbekistonda chiqindilarni qayta ishlash hududlar boʻyicha ixtisoslashtiriladi. (2025, 15-avgust). Gazeta.uz. https://www.gazeta.uz/oz/2025/08/15/waste/
  20. Qishloq xoʻjaligi mahsulotlarining qariyb 88 foizi dehqon xoʻjaliklari hissasiga toʻgʻri kelgan. (2023, 3-may). Xorazm viloyati statistika boshqarmasi. https://xorazmstat.uz/uz/matbuot-markazi/boshqarma-yangiliklar/10421-qishloq-xo-jaligi-mahsulotlarining-qariyb-88-foizi-dehqon-xo-jaliklari-hissasiga-to-g-ri-kelgan
  21. Xorazm viloyatining doimiy aholisi soni. (2025, 21-yanvar). Xorazm viloyati statistika boshqarmasi. https://www.xorazmstat.uz/uz/matbuot-markazi/boshqarma-yangiliklar/17358-xorazm-viloyatining-doimiy-aholisi-soni

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma’lumotlari hali mavjud emas.